Formy grzecznościowe w dwujęzyczności
Część 5
Czy w formach grzecznościowych chodzi tylko o „paniowanie”? Nie, tu chodzi o polski radar!
Co to jest ten polski radar? To ważny składnik dwukulturowości.
W pierwszej części tego cyklu starałam się Cię przekonać, że znajomość form grzecznościowych jest ważnym elementem nauki każdego języka. Rozważyliśmy też, jakie są przyczyny trudności z formami grzecznościowymi języka polskiego w dwujęzyczności.
W części drugiej prześledziliśmy, jak działa językowa grzeczność w Wielkiej Brytanii i w innych krajach.
W trzeciej części podałam Ci konkretne wskazówki, jak w praktyce rodzic może uczulać dzieci dwujęzyczne na formy grzecznościowe języka polskiego.
Czwarta część zawierała rady w tej kwestii dla nauczycieli polonijnych.
Dziś kilka słów podsumowania naszych rozważań o grzeczności w dwujęzyczności. Prawda, że ładnie się rymuje?
Czy w grzeczności języka polskiego najważniejsze jest odpowiednie tytułowanie rozmówcy?
Oczywiście, że nie!
Grzeczność w języku polskim nie zamyka się w „paniowaniu”. W przeciwieństwie do np. kultury amerykańskiej polska etykieta językowa oparta jest na dystansie. Im większy dystans stworzysz między Tobą a interlokutorem, tym większy okażesz mu szacunek. Ta zasada przejawia się także w pozdrowieniach.
Są formy przywitania/pożegnania zarezerwowane dla kolegów np. Hej! oraz te, których wypada używać w kontaktach z osobami starszymi np. Dzień dobry. Tym przywitaniom towarzyszy też inna mowa ciała: pierwsze to ruch głową do góry, a drugie w dół.
Przykładów formalnego i nieformalnego rejestru w języku polskim można mnożyć wiele. Ale kluczowe dla użytkownika języka jest posiadanie umiejętności rozpoznawania, w jakich sytuacjach i w stosunku do których osób jakiego stylu używać. Ten specyficzny dla każdego języka radar przyswajamy w sposób nieświadomy i naturalny, wychowując się w kraju, gdzie większość obywateli się tym językiem posługuje, czyli dla języka polskiego – w Polsce. Ale przecież nie każdy użytkownik języka polskiego wyrasta w Polsce!
U polonijnych dzieci dwujęzycznych ten polski radar grzecznościowy, czyli wyczucie językowo-kulturowe formujesz właśnie Ty, rodzic i/lub nauczyciel.
„Formy grzecznościowe języka polskiego w dwujęzyczności” takeway
- Formy grzecznościowe w wypowiedziach dzieci dwujęzycznych okazują szacunek do osoby, do języka oraz podnoszą skuteczność komunikacji.
- Kształtuj prawidłowe użycie form grzecznościowych poprzez modelowanie ich w codziennych sytuacjach, podczas wspólnego czytania oraz w zabawie.
- Parafrazuj zbyt bezpośrednie zwroty ucznia.
- Pokazuj uczniom, jak inne kultury rozwiązały kwestię zwracania się do osób starszych.
- Wyrabiaj u dziecka polski radar grzecznościowy, czyli wyczucie użycia odpowiedniego stylu językowego.
Dziękuję Państwu za uwagę
POMYSŁ! Jeśli jesteś rodzicem, podeślij ten wpis kadrze pedagogicznej Twojej szkoły sobotniej!
️Skomentuj
Czy doceniasz teraz całkiem naturalny dla Ciebie polski radar grzecznościowy?
Czy po przeczytaniu tego cyklu zmieniło się Twoje nastawienie do form grzecznościowych języka polskiego?
Jak zamierzasz skuteczniej dbać o rozwój tych form u swojego dziecka lub ucznia?
Więcej praktycznych porad w poradniku „Przepis na dwujęzyczność”. Jeden z rozdziałów w całości poświęciłam kształtowaniu poprawności językowej i pozytywnemu poprawianiu tzw. błędów językowych.
Jeśli mieszkasz w UK, tu kupisz książkę „Przepis na dwujęzyczność” https://tinyurl.com/4k9cj356
⏰Jeśli chcesz czytać natychmiast, kup „Przepis na dwujęzyczność” w ebooku https://tinyurl.com/6crsc63b
Z całego świata zamówienia obsługuje AMAZON – o prostu wpisz „Przepis na dwujęzyczność” na swojej lokalnej stronie Amazon.
