Szkolenie dla nauczycieli polonijnych w Holandii “Jak edukować dzieci dwujęzyczne?” – relacja

W dniach 28-30 listopada 2014 w Domu Polskim w Belgii odbyły się niezwykle obszerne, dwudniowe warsztaty dla nauczycieli polonijnych “Jak edukować dzieci dwujęzyczne?”. Na zajęcia niezwykle licznie przybyli nauczyciele zrzeszeni w Forum Polskich Szkół w Holandii. Miałam to szkolenie przyjemność przygotować i poprowadzić, a za zaproszenie serdecznie dziękuję organizatorom, czyli organizacjom Stowarzyszenie Wspólnota Polska oraz Forum Polskich Szkół w Holandii.

10733826_593561807412395_1372501983208644512_o
W programie poruszone zostały następujące tematy:
• dwujęzyczność kiedyś i dzisiaj;
• wpływ dwujęzyczności na rozwój dziecka;
• strategie dwujęzycznego wychowania i wspomagania dwujęzycznego rozwoju w domu i w szkole;
• kształtowanie dominacji językowej;
• rozwój mowy u dzieci dwujęzycznych;
• profilaktyka zaburzeń mowy i języka u dzieci dwujęzycznych;
• praktyczne sposoby na dwujęzyczne życie w rodzinie;
• edukacja dwujęzyczna – charakterystyka nauczania języka polskiego jako drugiego;
• umiejętność czytania i pisania po polsku – ważne narzędzie wspierania dwujęzyczności;
• specyfika nauczania młodszych i starszych dzieci dwujęzycznych oraz dzieci dwujęzycznych z różnymi dysfunkcjami;
• rola prestiżu Polski i języka polskiego w podtrzymywaniu dwujęzyczności dzieci polskich wychowywanych za granicą;
• praktyczne sposoby na dwujęzyczną edukację (dyskusja)

10712483_593560434079199_1893019798282495873_o 1913350_593560167412559_7262661109002497313_o 1403605_593560160745893_376641315589519133_o 10548154_593560157412560_2222602594393253652_o

Zajęcia rozpoczęłam od podkreślenia roli dialogu w wychowaniu oraz edukacji dzieci dwujęzycznych i nie tylko. Logopedia, jako nauka zajmująca się komunikacją, dba o wykształcenie w uczniu umiejętności skutecznego przekazywania komunikatu. W przypadku dzieci polskich wychowujących się dwujęzycznie poza Polską podstawowym obowiązkiem rodziców i nauczycieli polonijnych jest zadbanie o tę umiejętność w obu językach. Tylko człowiek, który potrafi skutecznie komunikować się w dwóch językach, czyli wyrażać w sposób zrozumiały dla ogółu swoje myśli za pomocą dwóch kodów językowych, może funkcjonować w obu kręgach kulturowych. To z kolei czyni go osobą w pełni dwujęzyczną.

10339289_593560370745872_4400697247456442213_o 10498145_593560587412517_1103185865790089902_o 10683475_593560504079192_4838153404815891652_o 10458969_593560460745863_381068675275381982_o 10557729_593560450745864_2030879361071626401_o

W pierwszej części zajęć uczulałam uczestników na potrzebę promowania zwykłej rozmowy pomiędzy rodzicem a dzieckiem oraz pomiędzy nauczycielem a uczniem, co automatycznie wzmocni ich relację oraz rozwój komunikacyjny. Poprzez zdominowanie naszego życia przez różnego rodzaju ekrany (TV, komputer, tablet, smartfon) często musimy przypominać sobie i naszym dzieciom o zasadach dialogu, jak np. kontakt wzrokowy, nieprzerywanie rozmówcy, niezbaczanie z tematu. Te zasady są niezwykle ważne dla skutecznej komunikacji u osób dwujęzycznych, szczególnie w ich słabszym języku, którym jakże często jest język polski. Obecni na warsztatach ćwiczyli dialogi na wylosowany temat, a następnie omawialiśmy wspólnie, jak dany temat wpływał na nasze emocje oraz, jak trudno nam było czasem wyodrębnić słowa rozmówcy w hałasie. Bardzo podobne zajęcia można również prowadzić na lekcjach w szkołach polonijnych z dostosowaniem tematów do wieku uczniów.

1052928_593560677412508_6763160763059673580_o

dwujęzyczność jest darem

Oprócz podkreślania roli dialogu w dwujęzycznym wychowaniu i edukacji oraz koncentracji na skuteczności komunikacji szkoleniu przyświecała idea traktowania dwujęzyczności jako niezwykłego daru, który niesie ze sobą wiele korzyści, ale wymaga też pracy i wytrwałości.

Pojęciem niezmiernie silnie związanym z dwujęzycznością jest dwukulturowość, która pozwala nam czerpać z dwóch kultur, pomiędzy którymi nie musimy wybierać. Wychowanie w atmosferze akceptacji dla obu języków i obu kultur gwarantuje prawidłowy rozwój emocjonalny i społeczny dziecka dwujęzycznego. Dwujęzyczność i dwukulturowość daje nam dwa razy więcej, a nie dzieli na pół.

1655795_593564217412154_3413146347375799820_o 10749965_593564204078822_2103677115304989953_o

Nasze dyskusje oraz rozmowy kuluarowe były bardzo ożywione, co świadczy, jak mocno poruszający dla uczestników jest temat dwujęzyczności, zarówno z punktu widzenia nauczyciela, jak i rodzica.

1269203_593561150745794_592509723982293800_o 1492447_593561140745795_5386300228174892461_o 1506965_593561027412473_9084266534976604491_n

Piękna okolica Ardenów, w których znajdował się ośrodek szkoleniowy sprzyjała spacerom oraz integracji uczestników.

10635999_593562177412358_8460392154540665613_n 10406470_593562194079023_587200189283335775_n 10460896_593562564078986_8213634417033735947_o

Podczas zajęć przekazałam uczestnikom również podstawowe informacje dotyczące profilaktyki logopedycznej, czyli wspomagania rozwoju mowy oraz zapobiegania wystąpieniu zaburzeń mowy. Podkreślałam szczególnie mocno potrzebę wczesnej konsultacji z logopedą w przypadku jakichkolwiek wątpliwości związanych z rozwojem mowy dziecka. Rolą nauczyciela jest również zwracanie uwagi rodziców na trudności komunikacyjne dziecka oraz niepozwalanie im na usprawiedliwianie tych trudności “zmaganiem” się z dwoma językami. Dwujęzyczność zwykle nie wywołuje zaburzeń mowy, ani znacząco mowy nie opóźnia. W przypadku wystąpienia niepokojących objawów konieczna jest wizyta u logopedy, który ustali prawdziwą przyczynę problemów dziecka oraz w razie potrzeby rozpocznie działania terapeutyczne. Przećwiczyliśmy również różne zabawy logorytmiczne, które można wprowadzać na lekcjach w szkołach polonijnych. Dzieci dwujęzyczne je uwielbiają!

10835431_593564397412136_2230752436503029430_o

Kolejnym ważnym zagadnieniem w edukacji dzieci dwujęzycznych jest rozwijanie słownictwa dotyczącego emocji. Umiejętność precyzyjnego nazwania tego, co czuję, pozwala mi na akceptację tych emocji i uporanie się z nimi. U dzieci dwujęzycznych natomiast często słownictwo to często wymaga uzupełnienia. Na naszym szkoleniu wykorzystaliśmy do tego zabawę: zgadnij, co czuję?

10668830_593564680745441_927802765803597237_o 1655580_593564607412115_9176866921359364350_o 10636682_593564587412117_6995550031732942897_o 1798974_593564567412119_272340007563571537_o 10368923_593564537412122_2188398038468764547_o 10557747_593564520745457_6520304858327068666_o 10750011_593564510745458_5430734769050178534_o

Prowadząca oraz uczestnicy niezwykle usatysfakcjonowani szkoleniem, co widać na załączonych zdjęciach 🙂

10467094_593564754078767_2502364761138361098_o

934896_593565607412015_2178064659997949668_n

Opinie uczestników mówią same za siebie:

Wiedza zdobyta na szkoleniu – nieoceniona, kontakty podtrzymane, a Pani Aneta kompetentna aż do bólu. Zaraża nas swoja pasją, wiedzą i doświadczeniem w dziedzinie logopedii, bilingwizmu i nie tylko 🙂 !!!

Zgadzam się, szkolenie udane pod każdym względem 🙂

Zdjęcia dzięki uprzejmości Forum Polskich Szkół w Holandii.

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Ta strona korzysta z plików cookie ("ciasteczka"). Pozostając na niej, wyrażasz zgodę na korzystanie z cookies. Dowiedz się więcej.